Lalka też Człowiek 2018

XIII Międzynarodowy Festiwal Teatru Lalek i Animacji Filmowych dla Dorosłych

7-14 października 2018

Dziwny przypadek psa nocną porą
Eksplikacja reżyserska

Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. Filia we Wrocławiu
Polska

Simon Stephens (według powieści Marka Haddona)

Reżyseria: Karolina Przystupa
Występują: Dominika Hudziec, Milena Jóźwiak, Maciej Łabaz, Paweł Pacyna, Bartosz Surówka
Muzyka: Daria Kuziak
Lalka: Dominika Chochołowska-Bocian
Opieka pedagogiczna: Gabriel Gietzky, Tomasz Man

Dziwny przypadek psa nocną porą to kryminał. Wszystko zaczyna się już od pierwszego punktu zwrotnego – w ogrodzie jednej z mieszkanek Swindon w Anglii, pani Shears, znaleziono zabitego psa o imieniu Wellington, a przy nim przerażonego Christophera – sąsiada pani Shears i głównego bohatera opowieści. Podejrzany o zabicie zwierzęcia postanawia na własną rękę poprowadzić śledztwo. Kryminalne pytanie o to, kto zabił psa i próba odpowiedzi na nie, prowadzi do kolejnych zagadek, tajemnic i kolejnych pytań. Piętnastoletni Christopher jest wyjątkowym detektywem. Ma zespół Aspergera – zaburzenie rozwojowe ze spektrum autyzmu. Oryginalnie postrzega rzeczywistość, kieruje się bezkompromisową logiką, a jego wrażliwość i szczerość demaskuje często fałsz i dziwactwa innych.

To też opowieść o rodzinie, relacjach chłopca z zaburzeniami rozwojowymi z jego rodzicami, to opowieść o potrzebie mówienia prawdy i konsekwencjach kłamstw.

Sięgam po dość skromne środki inscenizacyjne. Całą scenografię stanowią krzesła – widz zostaje wciągnięty w sam środek akcji, siedzi w kręgu, na tych samych krzesłach, na których aktorzy. Jest tuż obok rozgrywających się wydarzeń, uczestniczy w dochodzeniu. Od samego początku znajduje się w pomieszczeniu, gdzie na ścianach i podłodze jest mnóstwo zapisków i rysunków Christophera, matematycznego geniusza zafascynowanego kosmosem.

Jako reprezentanci Wydziału Lalkarskiego sięgamy po lalkę teatralną, oryginalnie animowaną, według mojego pomysłu, rozwiniętego przez plastyczkę Dominikę Chochołowską-Bocian. To lalka psa Wellingtona, o którego toczy się śledztwo. Na początku pełni funkcję ciała zabitego zwierzęcia, potem jednak animowana przez aktorów staje się symbolem – ideą fix Christophera i wyrzutem sumienia pozostałych bohaterów.
Robocza wersja – czytanie performatywne Dziwnego przypadku psa nocną porą, powstało w ramach przedmiotu propedeutyka reżyserii pod opieką pedagogiczną Gabriela Gietzkiego. Czytanie rozwinę do pełnego spektaklu. I to właśnie spektakl chciałabym zaprezentować podczas Festiwalu.

Do współpracy zaprosiłam też młodych artystów z Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Muzykę skomponowała Daria Kuziak i nagrała ją wraz z Aleksandrem Frąszczakiem, dzięki czemu nie są to tworzone przez komputer dźwięki, jak to się dziś powszechnie praktykuje w spektaklach i filmach, ale muzyka grana na prawdziwych instrumentach – saksofonach: altowym i tenorowym oraz na skrzypcach.
Udało mi się również nawiązać kontakt z Kosmą Moczkiem, młodym mężczyzną z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, który jest aktywny społecznie, propaguje wiedzę na temat spektrum i walczy o równe prawa osób z zaburzeniami. Praca miała więc i ma nadal nie tylko wymiar artystyczny, ale i edukacyjny, a właściwie – choć brzmi to nieco górnolotnie – międzyludzki.

Karolina Przystupa